Kastamonu’da binlerce yıllık bir kültür birikimi ve il sınırları içindeki coğrafi çeşitlilik, yemek kültürüne de yansıyarak zengin bir mutfak oluşturmuştur. Yapılan derleme çalışmalarında Kastamonu’da 812 çeşit yemek tespit edilmiş ve bu yemeklerden yaklaşık olarak 500 adedinin Anadolu’nun diğer yörelerinde bilinmediği ortaya çıkmıştır.
Genel anlamda ekmekler, çorbalar, et yemekleri, hamurlu yemekler, sebze yemekleri, tatlılar ve içecekler olarak ana başlıklara ayrılan Kastamonu mutfak kültürü içinde ayrıca sanayi bitkileri, şekercilik ve meyva-cılık da oldukça ün kazanmıştır.
Kastamonu elması, sadece yöremizde bulunan Üryan i eriği, Tosya üzümü, İnebolu kestanesi, kirazı, Azdavay armudu, ıhlamuru, Araç ceviz ve kızılcığı, Taşköprü eriğinin yanında yine Taşköprü sarımsağı ve keten-keneviri, Tosya pirinçleri gibi çeşitlerle, mutfak kültürümüz içinde oldukça zengin bir yelpaze oluşmaktadır.
Kastamonu Türkiye’de şekerciliğin yayılış merkezlerinden biridir. Türk Lokumuna yeni bir aroma kazandırarak tüm dünyaya tanıtan Kastamonu Araç ilçemizden olan Hacı Bekir ürünleri, çekme helvamız ile de kendini tatlı ve
şekercilik alanında ispatlamış bir kenttir. Yemek kültürü denildiğinde akla gelen servis-saklama kapları, pişirme araçları açısından ela zengindir Kastamonu.
Özellikle Küre ilçemizde çıkarılan ve yaklaşık olarak 3500 yıldır işletilen bakır madenleri sayesinde yöreye özgü spesifik bir grup oluşturan bakır servis ve saklama kaplan arasında sahan, ligenler, siniler gibi örnekler sergilerken, ağaç kaynaklarının fazlalığı ile pişirme araçlarındaki yasla-ğaç, bisleğeç, oklağaç gibi gereçlerde ahşap malzeme örneklerinin bir kısmını ortaya koymaktadır.
KASTAMONU MUTFAK KÜLTÜRÜ VE YEMEKLERİ
KASTAMONU HALK OYUNLARI
Kastamonu halk kültürü, ilin coğrafi farklılıkları ve geniş bir bölgeyi kapsamasından dolayı oldukça çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitlilik kıyafetlerde olduğu kadar halk oyunlarına da yansımıştır. Belli başlı halk oyunları arasında Sepetçioğlu, Tiridine Bandım, Değirmenci, Çarşamba, Çırdak, Çiçekdağı, Cimcimya gibi örnekler sayılabilir. Sahil kesimindeki Heyamola oyunu ise enstrumansız oynan bir oyun olarak Türkiye’de tektir. Kastamonu halk türküleri içinde ise “Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı”, “Gemilerde Talim Var”, “Elif Dedim Be Dedim”, “Sepetçioğlu”, “Sayidem” gibi türküler sayılabilir. Kastamonu Halk Müziği içerisinde değinilmesi gereken önemli unsurlardan biri de dünyaca ünlü “Karayılan” lakabı ile anılan davulcumuz Mahir Dağlıoğlu’dur. Kastamonu’nun yetiştirdiği bu ünlü davulcumuz 1949 yılında İtalya Venedik’te düzenlenen folklor yarışmasında Türkiye’ye birincilik getirmiş ve bu tarihten sonra da dünyanın bir çok ülkesinde ülkemizi başarı ile temsil etmiştir.
KASTAMONU KADIN KIYAFETLERİ
Pınarbaşı, Azdavay, Şenpazar yöresinde evli kadınlar başlarına fes giyer ve üzerine oyalı yazma örterler. Cide ilçemizde ise başlarda üzeri mekik oya süslemeli sarı yazma kullanılır. Küre Dağlan üzerindeki ilçelerimizde işlemeli yelekler, mavi, kırmızı, sarı, yeşil renklerindeki şalvarları genellikle tek etek entari ve bellerinde el dokuması Eflani ya da Tosya kuşağı ile giysilerini tamamlarlar. Şalvarlar topuk-döğen tipindedir. Çoraplar ise yün ve tiftikten örülür ve üzerleri yoğun motiflidir. Ayakkabı ise yemeni ya da kısa çizmeden oluşur. Kıyafetlerde ayrıca önlük bezi vazgeçilmez bir unsur olarak bulunur. Sahil kesimlerinde bu ön bezleri oldukça motifli olarak kullanılır. Araç yöresinde şalvar egemendir. Taç adı verilen fesin üzerinde beyaz, boncuklu baş örtüsü örtülerek çene altından bağlanır. Daday, Taşköprü ve merkezde Çar adı verilen oldukça uzun el baskısı siyah-beyaz yazmalar örtü olarak kullanılır. 19- yy sonrasında Tosya ve Merkezde zengin bayanlar bindallı örnekleri kullanmaya başlarlar. Tosya ilçemizde çuha, canfes, üç etek, Bağdat Çarşafı, Meydani, Sevai, kadife giyim çeşitlerinin zenginlikleri de görülebilir.
KASTAMONU TOSYA
Tosya ilçemiz, Kastamonu’nun güneydoğusunda Dev-rez vadisinin verimli toprakları üzerine kurulmuş olan 41.995 nüfusu ile Kastamonu’nun en büyük ikinci ilçesi durumundadır.
İlçede, bağ evlerinin kendine has mimari tarzı ile görülmesi gereken yerler arasında bir doğa harikası olan Dipsiz Göl, Tosya Ilgazları Or- a manian, Mimar Sinan gelenekli 16. yy. yapısı Yeni Camii başta gelir.
Osmanlı İmparator-I ıığu döneminde Anadolu’nun en iyi sof kumaşlarının üretildiği Tosya’da, günümüzde geleneksel kültürünü yansıtan Tosya Kuşağı ve çakısı başta gelen ör- ^ nekler arasındadır. İlçe – 4 ekonomisinin başlıca kaynaklarından olan çeltik tarlaları ve pirinç, kalite açısından Türkiye’nin önde gelen çeşitleri arasında yer alır.
